Odkurzacz centralny – pragmatyzm czy ekstrawagancja? Doświadczenia ostatnich lat udowadniają, że zakup systemu centralnego odkurzania coraz częściej jest podyktowany jedynie względami praktycznymi. Dlatego, że po pierwsze odkurzacz centralny to gwarancja prostszego i efektywniejszego sprzątania, a po drugie koszty montażu instalacji centralnego odkurzania w nowobudowanym domu są stosunkowo niskie. Duża korzyść za niską cenę.

Prostsze sprzątanie

Już nie musimy nosić odkurzacza po schodach. Wystarczy zabrać ze sobą kilku lub kilkunastometrowy wąż by posprzątać wszystkie powierzchnie w swoim domu. Dodatkową dużą zaletą jest możliwość zainstalowania szufelki automatycznej, która umożliwia nam szybkie i wygodne posprzątanie podłogi. W miejscach najbardziej podatnych na zabrudzenie (hol, kuchnia, jadalnia) zamontowanie w ścianie lub w cokole szafki szufelki automatycznie zasysającej śmieci umożliwia nam szybkie sprzątnięcie bez wyciągania węża. Szczotką podmiatamy wówczas śmieci w otwór szufelki, włączając przy tym zasysanie. Dodatkową zaletą systemu jest duża pojemność pojemników na śmieci, dzięki czemu dużo rzadziej je opróżniamy.

Efektywniejsze sprzątanie

Najistotniejszą cechą odkurzaczy centralnych jest zupełne wyeliminowanie z obiegu użytego przy odkurzaniu powietrza, które w tradycyjnym odkurzaczu mimo przefiltrowania wzbudza za urządzeniem cząsteczki kurzu. W odkurzaczu centralnym powietrze takie jest wyrzucane na zewnątrz budynku, a nie jak w tradycyjnym odkurzaczu z powrotem do pomieszczenia. Gdy powietrze jest wyrzucane wewnątrz budynku wznieca kurz z nie sprzątniętych jeszcze powierzchni. Takie zjawisko nie służy nie tylko alergikom.

Mniejszy hałas

Silnik odkurzacza centralnego znajduje się w odległym miejscu – na ogół w garażu lub kotłowni. Dzięki temu sprzątanie nie przeszkadza innym domownikom.

Centralne odkurzanie, czyli jeszcze jedna potrzebna instalacja w domu

System centralnego odkurzania można obrazowo porównać z systemem centralnego ogrzewania. W ogrzewaniu ciepła woda ogrzana w kotle wędruje rurami do grzejników, które są rozmieszczone w różnych częściach domu. W odkurzaniu centralnym mamy do czynienia z podobną instalacją tyle, że w różnych miejscach domu znajdują się gniazdka ssawne. Gniazdka są połączone systemem rur z jednostką centralną czyli odkurzaczem. Do tych gniazdek, w czasie odkurzania wtykamy wąż, zakończony szczotką, zbliżony wyglądem do tradycyjnego. W momencie uruchomienia kurz wraz z powietrzem jest zasysany poprzez gniazdko i rurę do jednostki centralnej. Tam następuje filtracja. Brud pozostaje w pojemniku lub worku a przefiltrowane powietrze jest wyrzucane na zewnątrz budynku. Jednostka centralna jest siłą napędową całego systemu. Jednostki różnią się między sobą mocą, wielkością, systemem filtracji powietrza i budową. Efektem tych różnic są także różnice w cenie i w gwarancji. Wybierając jednostkę centralną powinniśmy zwrócić przede wszystkim uwagę na siłę ssania, konstrukcję, system filtracji i rodzaj pojemnika na brud. Siłę ssania powinniśmy dobrać w zależności od całkowitej powierzchni do sprzątania (powierzchnia domu wraz ze strychem i tarasami). Im większa łączna długość rur prowadzących do jednostki centralnej i większe na tej drodze opory, tym potrzebna jest większa siła ssąca jednostki centralnej. Wśród jednostek wyróżniamy jednostki w jednej obudowie – kompaktowe i jednostki modułowe tzw. splity. Odkurzacze kompaktowe ze względu na system filtracji możemy podzielić na odkurzacze;

• z jednorazowym workiem papierowym pełniącym funkcję filtra lub wielorazowym workiem materiałowym ( jak w tradycyjnym odkurzaczu);
• z workiem odwróconym, czyli takim który po wyłączeniu ssania pod wpływem ciężaru własnego opada wytrzepując przy tym bród do znajdującego się poniżej pojemnika;
• z separatorem cyklonicznym wykorzystującym działanie siły odśrodkowej działającej na cięższe od powietrza cząsteczki kurzu, wprawiane w jednostce centralnej w ruch obrotowy dookoła osi centralnej.

Najkorzystniejszym wydaje się być rozwiązanie z separatorom cyklonicznym gdyż gwarantuje nam największą siłę ssania. Wówczas nie ma, jak w pierwszym wymienionym przypadku, zapychania się worka, który pełniąc rolę filtra zmniejsza siłę ssania. Wariant z workiem odwróconym idealnie pracuje w pokazowym modelu w którym cząsteczki kurzu zastępuje styropian. W praktyce zaś siła opadania worka nie jest tak duża by dokładnie wytrzepać worek. Większość jednostek kilku członowych typu split pracuje z separatorem cyklonicznym. Ich zaletą jest możliwość zamontowania w różnych miejscach separatora śmieci i silnika. W ten sposób możemy znaleźć dogodne miejsce na zbiornik na śmieci bez konieczności montowania w nim jednostki. Zbiorniki na kurz mają pojemność od 12 do 30 litrów. Ze względów higienicznych należy je opróżniać minimum raz na trzy miesiące. W odkurzaczach Split separatory zawierają dodatkowy filtr na włosy szczególnie przydatny przy domowych zwierzętach futerkowych (Rys 1, Rys 2, Rys 3).

Dobrze zrobiona instalacja gwarancją poprawnej pracy systemu.

Prace przy montażu systemu centralnego odkurzania możemy podzielić na dwa etapy. Pierwszy etap to montaż instalacji bez gniazdek i jednostki realizowany na ogół na etapie stanu surowego. Koszt materiału na wykonanie instalacji w domu o powierzchni 200 m2 to kilkaset złotych. Drugi etap to montaż jednostki centralnej wraz z gniazdkami, wykonywany w momencie w którym chcemy z odkurzacza zacząć korzystać.

Przed rozpoczęciem rozkładania instalacji należy ją dokładnie rozplanować.

• Po pierwsze musimy ustalić miejsce zamontowania jednostki centralnej. Odkurzacz możemy powiesić w garażu, kotłowni, piwnicy czy pomieszczeniu gospodarczym. W ten sposób zapewnimy sobie wystarczającą odległość silnika od pomieszczeń w których na ogół przebywamy. Ustalając miejsce zamocowania odkurzacza musimy pamiętać o łatwym dostępie do zbiornika na kurz (w przypadku odkurzaczy typu split zbiornik ten może być montowany w innym miejscu niż jednostka).
• Po drugie należy zaplanować lokalizację wyrzutni powietrza. Wyrzutnia taka powinna znajdować się 15-40 cm nad ziemią. W ten sposób wyrzucane powietrze nie będzie uderzało o ziemię, co pozwoli na ograniczenie hałasu. Przewód wydechowy łączący odkurzacz z wyrzutnią nie powinien być dłuższy niż 6 metrów.
• Po trzecie należy ustalić lokalizację gniazd ssawnych biorąc pod uwagę długość węża i rozmieszczenie mebli w pomieszczeniu. Pamiętać należy przy tym, że gniazda nie mogą być za meblami ale też nie powinny być w najbardziej eksponowanych miejscach. Zawsze warto po ustaleniu proponowanych miejsc na gniazda sprawdzić na planie możliwość dotarcia do wszystkich zakątków domu z wężem o wybranej długości. Prostym domowym sposobem jest sprawdzenie tego na rzucie piętra z wyrysowanymi meblami. Nitkę odpowiadającą w skali rzutu długości węża mocujemy do szpilki wbitej w papier w miejscu zaplanowanego gniazda. Następnie omijając wyrysowane meble (bo przecież nie będziemy ciągnęli węża nad stołem czy kanapą) staramy się dotrzeć drugą końcówką nitki we wszystkie najdalej odsunięte zakątki pomieszczenia. Innym sposobem jest sprawdzian na budowie. Wówczas linkę odpowiadającą długości węża przyczepiamy w miejscu planowanego gniazdka i chodząc z nią po pomieszczeniu i omijając wyrysowane większe meble dochodzimy do najbardziej oddalonych miejsc. Takie ćwiczenie zapobiegnie przykrym niespodziankom – nie okaże się, że choć mamy centralny odkurzacz to nie możemy przy jego użyciu posprzątać każdego miejsca w naszym domu. Warto przy tym pamiętać też o możliwości sprzątnięcia tarasu czy strychu.

Instalacja centralnego odkurzacza jest wykonana z PCV gwarantującego małe opory przepływu. W Polsce najczęściej stosuje się kształtki o średnicy 52 mm łączone specjalnym, agresywnym klejem. Taki sposób wykonania systemu gwarantuje jego szczelność i długowieczność. Instalacja łączy każde gniazdko z jednostką centralną. Często rury od gniazd dochodzą do jednego przewodu głównego. Wzdłuż rur należy poprowadzić przewód elektryczny sterujący włączeniem i wyłączeniem jednostki. Można stosować przewody o małym przekroju, gdyż prąd sterujący generowany przez jednostkę to na ogół 12 lub 24 V. Podczas montażu wykonawca instalacji powinien zwracać szczególną uwagę na zgodny z kierunkiem przepływu powietrza montaż rozgałęzień i zapobieganie spadkom grawitacyjnym. Szczegółowe zasady montażu zawierają instrukcje.

Odkurzacz w nowym i w starym domu.

W nowym domu sprawa jest prostsza. Do wykonania instalacji przystąpić należy na etapie stanu surowego. Instalację kładzie się, ze względu na straty siły ssania przy każdym zakręcie, tuż przed instalacją grzewczą i elektryczną. Na czas tynkowania zamiast gniazdek ssawnych zakłada się zaślepki. Gniazdka montuje się po otynkowaniu i pomalowaniu ścian. W starym budynku sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana i sposób montażu należy dostosować do specyfiki budynku. Planujemy tak, aby jak najmniej ścian kuć. Jeżeli dom jest podpiwniczony nasze zadanie jest ułatwione, gdyż przewody połączeniowe możemy rozprowadzić pod sufitem w piwnicy, tak aby bruzdę w ścianie kuć tylko pod gniazdo. W celu przeprowadzenia pionów na wyższe kondygnacje należy wykorzystać istniejące przewody wentylacyjne do których wkładamy rury PCV. Alternatywą jest poprowadzenie pionu w rogu pomieszczenia i jego zabudowanie.

Osprzęt do odkurzacza:

• wąż o długości od 7 do 15 mb. Krótsze są wygodniejsze w użytkowaniu, dłuższe pozwalają na mniejszą ilość gniazd. Należy wybrać jeden z dwóch systemów: z włącznikiem odkurzacza w rączce lub z włączaniem poprzez włożenie węża do gniazda;
• gniazda ssawne w wyborze kształtów i kolorów (metalowe i plastikowe w różnych kolorach) dostosowane do wybranego systemu włączania odkurzacza (w rączce lub przez wetknięcie do gniazda);
• zestawy podstawowe do sprzątania zawierające podstawowe szczotki;
• szufelki automatyczne do zabudowy w cokołach szafek kuchennych lub w ścianach, w wyborze kształtów i kolorów;
• dodatkowe końcówki i szczotki: do podłogi, tapicerki, ubrań, grzejników, schodów, kominków, zwierząt etc.;
• przedłużacze do węży;
• tradycyjne i teleskopowe rury do węża;
• zbiorniki do zbierania płynów i popiołu z kominka (separatory);
• wieszaki i mocowania do węża i szczotek.

O czym należy pamiętać przy użytkowaniu odkurzacza centralnego:

• o czyszczeniu lub wymianie pojemnika na kurz minimum raz na trzy miesiące;
• o zakazie zbierania dużych ilości błota i innych mokrych substancji, które mogą osadzać się w rurach instalacji;
• o zasadzie zbierania płynów jedynie przez separator płynów;

Przy zakupie odkurzacza i instalacji z montażem można skorzystać z 7% stawki podatku VAT. Wszelkich informacji dotyczących zakupu i montażu systemów centralnego odkurzania udzielą Państwu pracownicy firmy Kalmar.